Preekarchief

Schriftlezing: Jesaja 42:5-16

Tekst: Jesaja 42:8-10

Thema: Het grote doel van Christus’ komst op aarde:
[1] De eer van de HEERE
[2] Het onderwijs door de HEERE
[3] Het loflied voor de HEERE

Liturgie:
- Psalm 99:8
- Psalm 25:6
- Belijdenis
- Psalm 40:2,5
- Psalm 89:1
- Psalm 56:5

Gespreksvragen:
[1] Met welke woorden zetten de engelen hun lied (Lukas 2:14) in toen Christus geboren was en waarom zetten ze met die woorden in?
[2] Waarom komt de eer alleen de Drie-enig God toe?
[3] Wat zijn ‘voorgaande dingen’ en wat zijn ‘nieuwe dingen’ in het geloofsleven (vers 9)?
[4] Wat is het doel van de Heilige Geest als Hij Zijn Kerk op aarde al het nieuwe lied van Gods genade leert zingen?

Opzoekvraag:
[5] Lees Openbaring 5:9. Wat is het nieuwe lied dat in de hemel gezongen wordt?

Schriftlezing: Lukas 1: 67-79

Tekst: Jesaja 42:5-7

Thema: Het adventsgesprek van de Vader tot Zijn Zoon:
[1] De roeping van Zijn Zoon
[2] De gave van Zijn Zoon
[3] Het werk van Zijn Zoon

Liturgie:
- Psalm 98:1
- Wet
- Psalm 14:2
- Lofzang van Zacharias:1,2
- Psalm 89:8
- HA-formulier-2, Psalm 72:7
- HA, Psalm 3:2,4
- Lofzang van Simeon:1

Gespreksvragen:
[1] Wat betekent het dat God de Vader Zijn Zoon geroepen heeft in gerechtigheid (vers 6a)?
[2] God zond Zijn Zoon als Verbond des volks. Wat zeggen deze woorden over Christus?
[3] Hij is ook gezonden als het Licht der heidenen. Wat zegt dat over Christus?
[4] Met welk heerlijk werk is Christus door Zijn Vader naar de aarde gezonden?

Opzoekvraag:
[5] Lees Markus 10:46-52. Hoe heeft de Heere Jezus Zijn belofte uit Jesaja 42:7a bij Bartimeüs vervuld?

Schriftlezing: Hooglied 3

Tekst: Hooglied 3:1-4

Thema:
[1] Vers 1, het gemis van de bruid
[2] Vers 2-3, de zoektocht van de bruid
[3] Vers 4, de vindenstijd van de bruid

Liturgie:
- Psalm 84:1,5
- Psalm 32:3
- Belijdenis: Athanasius, art. 8-14
- Psalm 63:1,2
- Psalm 66:8
- Lofzang van Simeon:1

Schriftlezing: Johannes 3:1-16

Tekst: Dordtse Leerregels, hoofdstuk 3/4 § 11-13

Thema: Het wonder van de wedergeboorte door Gods Geest gewerkt:
[1] Het vernieuwend werk van Gods Geest
[2] Het krachtig werk van Gods Geest
[3] Het onbevattelijk werk van Gods Geest

Liturgie:
- Psalm 19:4
- Psalm 119:52
- Belijdenis
- Psalm 119:80,88
- Psalm 71:10
- Psalm 118:8

Gespreksvragen:
[1] Welke drie functies van ons onsterfelijke ziel worden in de wedergeboorte vernieuwd?
[2] Met welke woorden heeft de Heere de wedergeboorte in Zijn Woord bekend gemaakt?
[3] De wedergeboorte is een zeer zoet werk van Gods Geest. Hoe wordt het zoete van de wedergeboorte ervaren?
[4] In §13 spreken de Dordtse vaderen over ‘weten en gevoelen’. Hoe komt dit terug in antwoord 21 van Zondag 7?

Opzoekvraag:
[5] Lees Ezechiël 37:1-10. Hoe wordt in dit verhaal over de wedergeboorte gesproken?

Toelichting:
Hoofdstuk 3-4, paragraaf 11
God laat het Evangelie prediken om daardoor Zijn uitverkorenen te bekeren. Daarbij verlicht de Heilige Geest hun verstand. Daardoor gaan zij de dingen van God zien zoals zij werkelijk zijn.
Maar dat niet alleen. De Heilige Geest dringt met kracht door tot het binnenste van die mens, namelijk tot zijn hart. Hij opent het hart dat gesloten was. Wat hard, koud en liefdeloos is, maakt Hij zacht. Er komt liefde tot God en een verlangen naar Hem. In de Bijbel staat: het stenen hart neemt God weg en Hij geeft een vlezen hart!
Hij geeft ook een nieuwe wil. De dode en boze wil wordt levend en goed. Dat betekent: er komt gehoorzaamheid aan God en de tegenstand tegen de Heere wordt opgegeven. Dan wordt er gevraagd: Heere wat wilt U dat ik doen zal?
Het is nu als bij een boom: een goede boom brengt goede vruchten voort.

Hoofdstuk 3-4, paragraaf 12
Het werk van de Heilige Geest wordt in de Bijbel genoemd: wedergeboorte en vernieuwing. Want het is een nieuwe schepping van God. Het wordt ook wel genoemd: opwekking uit de dood (geestelijke dood) en levendmaking. Er staat zo mooi in deze paragraaf: God werkt het zonder ons in ons!
De prediking alleen doet dat niet. Een mens kan worden aangeraden om de Heere te zoeken en te vrezen, maar dat is ook niet genoeg. Er is meer nodig!
Als God het aan de mens zou overlaten of hij wedergeboren en bekeerd wil worden, zou het niet gebeuren. De mens heeft de macht niet meer om zich te bekeren of om te zorgen dat hij wedergeboren wordt.
Daar is een bovennatuurlijke, een Goddelijke kracht voor nodig. Net als bij de schepping en de opwekking uit de doden. Dat werk van de wedergeboorte is niet alleen een krachtig, maar ook een wonderlijk zoet en verborgen werk. Het is een zoet werk omdat de Heere Zijn liefde in het hart geeft. Het is een verborgen werk omdat het in het hart wordt gewerkt. Het is eigenlijk niet eens onder woorden te brengen. Het is onuitsprekelijk!
Degenen die dat wonderlijk werk van God in het hart ontvangen, worden wedergeboren en gaan geloven in God. Dat kan niet anders. Want omdat God uit genade een nieuwe en goede wil geeft, gaat die mens daardoor in God geloven en zich bekeren.

Hoofdstuk 3-4, paragraaf 13
Die werking van de Heilige Geest kunnen zelfs de gelovigen in dit leven niet volkomen begrijpen. Maar intussen stellen zij zich daarin gerust, dat zij weten en gevoelen dat zij door deze genade van God met het hart geloven en hun Zaligmaker liefhebben.

Schriftlezing: Jesaja 42:1-10

Tekst: Jesaja 42:3-4

Thema: Een troostvolle adventsbelofte voor een uitziend volk:
[1] Een zwak volk
[2] Ontfermende liefde
[3] Een zekere verlossing

Liturgie:
- Psalm 42:3
- Wet
- Psalm 146:6
- HA-formulier eerste deel/ Psalm 119:84
- Psalm 143:6,11
- Psalm 145:5
- Psalm 42:7

Gespreksvragen:
[1] Wat is een gekrookt riet en wat is een rokende vlaswiek?
[2] Wat zeggen de uitdrukkingen ‘gekrookt riet’ en ‘rokende vlaswiek’ over het geestelijk leven van Gods kinderen?
[3] Waaruit blijkt Christus’ ontfermende liefde voor ‘gekrookte rieten’ en ‘rokende vlaswieken’?
[4] Wat zegt vers 4 over het werk van Christus voor de ‘gekrookte rieten’ en ‘rokende vlaswieken’?

Opzoekvraag:
[5] Lees Mattheüs 12:20. Wat is het verschil met Jesaja 42:3?

Schriftlezing: Jesaja 55

Tekst: Dordtse Leerregels, hoofdstuk 3/4 § 9-10

Thema: God roept zondaren en zegt: Komt tot Mij!:
[1] Velen komen niet en blijven onbekeerd
[2] Anderen komen wel en worden bekeerd

Liturgie:
- Psalm 36:3
- Psalm 34:6a-7b
- Belijdenis
- Psalm 81:12,13,15
- Psalm 31:17
- Psalm 32:3,6

Gespreksvragen:
[1] Wat belooft de HEERE in Jeremia 31:9?
[2] Om welke drie redenen zijn er velen -die geroepen worden- en toch niet komen?
[3] Waarom spreken onze Dordtse vaderen in §10 eerst over het geloof en daarna over bekering?
[4] Wat voor een geroepene tot de zaligheid bent u en ben jij?

Opzoekvraag:
[5] Lees Markus 2:14. Wie is Levi? Hoe kwam het dat hij de Heere ging volgen?

Toelichting:
Hoofdstuk 3-4, paragraaf 9
Velen van de mensen die door het Evangelie geroepen worden komen niet en blijven onbekeerd. De schuld daarvan ligt niet in het Evangelie. Ook niet in Christus Die in het Evangelie wordt aangeboden. De schuld ligt ook niet bij God, Die zo welmenend roept en in Zijn lankmoedigheid blijft roepen.
De schuld ligt bij de mensen zelf die geroepen worden. In de gelijkenis over het zaad in Mattheüs 13 heeft de Heere Jezus helder uitgelegd waarom de schuld bij de mensen zelf ligt. Er zijn mensen die de prediking wel horen, maar zij denken er niet over na. Ze zijn zorgeloos. Het is bij hen als bij het zaad dat op de weg valt en door de vogels wordt weggepikt. Anderen denken er wel over na. Zij erkennen dat het waar is wat in de Bijbel staat. Het lijkt eerst wel dat ze de Heere zoeken en dienen. Maar na een tijdje is dat weer over. Het is een tijdgeloof. Hun hart is hetzelfde gebleven. Het is bij hen als het zaad dat wel op de akker valt, maar onder het bovenste laagje aarde liggen stenen. Het zaad kan geen wortel schieten. Weer anderen hebben het erg druk. Allerlei zorgen en ook mooie dingen van de wereld kunnen hun hart helemaal in beslag nemen. Het zaad wordt door de doornen verstikt.

Hoofdstuk 3-4, paragraaf 10
Gelukkig zijn er mensen die geroepen worden en wel komen. Zij worden bekeerd. Maar dat hebben ze echt niet aan henzelf te danken. We moeten niet denken dat deze mensen dat zelf wilden. Wij hebben geen vrije wel meer, waarmee wij het goede willen. Dat zei vroeger de monnik Pelagius, die in de tijd van Augustinus leefde. Hij zei: ‘Iedereen heeft genoeg genade in zich om tot geloof en bekering te komen, als hij maar wil’. Deze leer van de vrije wil is een valse en ketterse leer. Het maakt de mens hoogmoedig!
Nee, Gód roept Zijn uitverkorenen met kracht. We noemen dat de inwendige roeping, omdat het hart geopend wordt door de Heilige Geest. Zo geeft de HEERE aan hen geloof en bekering. Zo worden zij verlost uit de macht van de duisternis (= zonde en duivel) en gebracht in het Koninkrijk van Christus om Zijn onderdaan te worden.
Zij gaan daarvoor in God alleen roemen. Zijn deugden prijzen zij. Want God bracht hen van de duisternis tot Zijn wonderbaar Licht.

Schriftlezing:
- Jesaja 42:1-4
- Mattheüs 12:15-21

Tekst: Jesaja 42:1-2

Thema: Een adventsboodschap van God de Vader:
[1] De Persoon Die aangewezen wordt
[2] Het werk dat deze Persoon zal doen

Liturgie:
- Psalm 49:1
- Wet
- Psalm 99:3
- HD: Psalm 89:2/134:3
- Psalm 89:9,12
- Psalm 130:3
- Psalm 103:4

Gespreksvragen:
[1] Waarom noemt God de Vader Zijn Zoon: ‘Mijn Knecht’?
[2] Waarom moest Christus ondersteund worden en hoe werd Hij ondersteund?
[3] Welke betekenis heeft het woord ‘recht’ in vers 1?
[4] Wat zegt vers 2 over de wijze waarop Christus een arme zondaar onderwijs geeft?

Opzoekvraag:
[5] Lees Filippenzen 2:9 met kanttekening 22. Hoe is de Heere Jezus naar de aarde gekomen?

Schriftlezing: Titus 2:11-3:8

Tekst: Dordtse Leerregels, hoofdstuk 3/4 § 7-8

Thema: De zaligmakende genade van God is verschenen:
[1] Vrije genade
[2] Onverdiende genade
[3] Gepredikte genade

Liturgie:
- Psalm 107:1
- Psalm 2:7
- Belijdenis
- Psalm 27:3,5
- Psalm 98:1
- Psalm 89:8

Gespreksvragen:
[1] Wat betekent het dat Gods genade soeverein is?
[2] Hoe blijkt uit Gods Woord dat de HEERE niet aan alle mensen verschenen is met Zijn zaligmakende genade?
[3] Wat is Gods genade?
[4] Hoe moet er over Gods genade gepredikt worden?

Opzoekvraag:
[5] Lees 1 Timotheüs 1:15. Hoe noemt Paulus zich in deze tekst? Waarom is de Heere Jezus voor hem naar de aarde gekomen?

Toelichting:
Hoofdstuk 3-4, paragraaf 7
God wilde zondaren zalig maken. Dat was eerst verborgen, maar dat heeft Hij bekend gemaakt. Eerst deed de HEERE dat aan weinig mensen in de tijd van het Oude Testament. Tot aan de uitstorting van de Heilige Geest op de Pinksterdag openbaarde de HEERE Zijn zaligmakende genade alleen aan Zijn volk Israël. Maar daarna openbaarde Hij Zijn genade aan meer mensen.

Dat de HEERE Zijn zaligmakende genade aan het ene volk wel en aan het andere volk niet openbaart, heeft niets te maken met de mensen. Van niemand kan gezegd worden dat hij beter is dan een ander. Van niemand kan gezegd worden dat de een het meer waard is om zalig te worden dan een ander.

Het is alleen Gods vrije genade en onverdiende liefde dat Hij Zijn zaligmakende genade heeft geopenbaard en geschonken aan diep gevallen zondaren. Daarom moeten degenen die zo’n grote genade ontvangen de HEERE daarvoor nederig en dankbaar zijn. Het is daarentegen Gods rechtvaardig oordeel als Hij anderen die genade niet geeft. Daarin moeten wij Hem aanbidden.

Hoofdstuk 3-4, paragraaf 8
De Heere roept mensen door het Evangelie tot de zaligheid. Hij roept ernstig. Het gaat over een ernstige zaak: eeuwig verloren of eeuwig behouden. Het woord ‘ernstiglijk’ wil ook zeggen dat de roeping tot de zaligheid echt welmenend is. De HEERE meent het. Het is waar wat Hij laat prediken. Ja echt, de HEERE heeft er een lust, een vermaak in dat geroepen zondaren tot Hem komen en in Hem geloven tot zaligheid. Hij belooft rust voor de ziel en het eeuwige leven.

Schriftlezing:
- Genesis 12:6-9
- Hebreeën 11:8-13

Tekst: Genesis 12:6-8

Thema: Abram door de HEERE in het beloofde land gebracht:
[1] Daar werd zijn geloof versterkt door de HEERE
[2] Daar bouwde hij een altaar voor de HEERE
[3] Daar reisde hij zijn weg met de HEERE

Liturgie:
- Psalm 84:4
- Wet
- Psalm 85:3
- Psalm 66:6,7
- Psalm 36:2
- Psalm 118:7

Gespreksvragen:
[1] Wat maakte de plaats bij Sichem (eikenbos van Moré) voor Abram een bijzondere plaats?
[2] Welk onderwijs gaf de HEERE aan Abram en wat werkte dat uit in zijn leven (zie ook Hebreeën 11:13)?
[3] Wat is de betekenis van het altaar voor Abram geweest en welke betekenis heeft het voor u en jou?
[4] In Genesis 12:8 staat dat Abram opnieuw een altaar bouwt en bij dat altaar de Naam van de HEERE aanroept. Wat is dat aanroepen van de Naam van de HEERE geweest?

Opzoekvraag:
[5] Lees Genesis 4:26 met kanttekening 52. Wat betekent het aanroepen van de Naam van de HEERE?

Schriftlezing: Genesis 3:9-24

Tekst: Dordtse Leerregels, hoofdstuk 3/4, § 4-6 

Thema: Gods genade geopenbaard in de gevallen wereld:
[1] Zijn algemene genade
[2] Zijn ontdekkende genade
[3] Zijn zaligmakende genade

Liturgie:
- Psalm 89:6
- Psalm 92:3
- Belijdenis
- Psalm 38:6,18 en 22
- Psalm 98:2
- Psalm 68:10

Gespreksvragen:
[1] Wat is Gods algemene genade en wat zegt §4 daarover?
[2] Waarom is geen mens te verontschuldigen?
[3] Welke functie heeft de wet?
[4] Waarom is de prediking de bediening der verzoening?

Opzoekvraag:
[5] Lees Titus 2:11 met de kanttekeningen. Wat is de zaligmakende genade van God? Aan wie is die genade verschenen?

Toelichting:
Hoofdstuk 3-4, paragraaf 4

De HEERE heeft nog een klein overblijfsel van Zijn beeld in de mens overgelaten. Dat wordt het ‘licht van de natuur’ genoemd. We mogen het ook Gods algemene genade noemen, want sinds de diepe val in het paradijs heeft de mens niets anders verdiend dan de dood.

Door deze algemene genade komt het dat de mensen op de aarde niet als verscheurende dieren of als duivels met elkaar omgaan, hoewel het er soms wel op lijkt.

Er is nog natuurlijke liefde onder de mensen, waardoor we nog met elkaar kunnen en mogen samenleven. We hebben allemaal een geweten, waardoor we weten wat we wel en wat we niet behoren te doen. Ook dat is Gods algemene genade. Er is na onze diepe val nog enige kennis van God overgebleven. Dat noemen we de ingeschapen Godskennis.

Echter kunnen we daarmee God niet zaligmakend leren kennen. We kunnen met de overblijfsels van Gods beeld ook niet meer tot bekering komen vanuit ons zelf. Dat komt omdat de enkele vonkjes van de kennis van God ook nog eens verduisterd zijn en bezoedeld zijn met onze zonden. We gebruiken het daarom niet goed meer, maar op een zondige wijze. Daarom staan we ook schuldig tegenover de HEERE.

Hoofdstuk 3-4, paragraaf 5

Omdat ons verstand is verduisterd en ons hart zo verdorven is, zijn we ook niet meer in staat om gehoorzaam te zijn aan de tien geboden van Gods wet. Dat is de wet die de HEERE op de berg Sinaï aan het volk Israël gegeven heeft.

De wet ontdekt aan de grootheid van de zonde en overtuigd de mens meer en meer van zijn schuld voor God. Maar de wet wijst geen reinigingsmiddel aan. De wet kan een mens niet uit zijn ellende verlossen. Net zo min als de mens dat zelf kan. De wet is voor de zondige mens krachteloos geworden. De wet kan geen mens meer het eeuwige leven geven en geen mens kan door het houden van de wet het eeuwige leven verdienen. Daarmee is de mens een overtreder van de wet en ligt hij onder de vloek van de wet. Nooit zal de wet een zondaar zalig kunnen maken.

Hoofdstuk 3-4, paragraaf 6

Maar o wonder van genade…, wat het licht van de natuur niet kan en wat de wet nooit kan, dan kan God wel door de kracht van de Heilige Geest en door Zijn Woord. De prediking van het Woord is de bediening van de verzoening. Want de inhoud van het Woord is het evangelie van de Messias.

Het heeft God behaagd door Woord en Geest gelovige mensen zalig te maken. Zowel in het Oude Testament als in het nieuwe Testament.